రవిక ( the dress sense of a women)

సంప్రదాయం నిరంతర ప్రవాహం. సంప్రదాయాన్ని విడిచి పెడితే సమాజానికి పురోగతి లేదు. సంప్రదాయానికి మరొక అంచు ఆధునికత. ఆధునికత అనేది కాలానికి సంబంధించిన అంశం కాదు. అది స్వభావ సంబంధమైనది. సమకాలికులంతా ఆధునికులు కారు." ___టి.ఎస్.విలియట్ నేను ఇటీవల చదివిన ' రవిక ' అనే కవిత్వ సంపుటి నాకు పై వాక్యాలను గుర్తు చేసింది. సంప్రదాయానికి, ఆధునికతకు మధ్య నలిగిన కవిత్వమే రవిక. పందొమ్మిదవ శతాబ్దపు కేరళ సమాజంలో 'చాన్నార్ లహల' ఒక చారిత్రక మైలురాయి. కేవలం తమ శరీరాన్ని కప్పుకునే కనీస హక్కు కోసం, ఆత్మగౌరవం కోసం నాడు స్త్రీలు చేసిన ఆ పోరాటం నేటి ఆధునిక వస్త్రధారణ స్వేచ్ఛకు పునాది అని చెప్పవచ్చు. నాడు "హక్కు" (Right) కోసం మొదలైన ఆ ప్రయాణం, నేడు "ఇష్టం" (Choice) అనే మలుపు వద్ద నిలిచింది. శరీరాన్ని కప్పుకోవడం అనేది నాడు ఒక సామాజిక విప్లవం అయితే, నేడు అదే శరీరాన్ని తమకు నచ్చిన రీతిలో ప్రదర్శించడం లేదా అలంకరించుకోవడం అనేది వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛగా రూపాంతరం చెందింది. ఈ మార్పు వెనుక ఒక తరం నుండి మరో తరానికి జరిగిన భావజాల వలస కనిపిస్తుంది. మనిషి ఒక భావం నుండి మరొక భావంలోకి వలస వెళ్లడం అనేది కేవలం భౌతికమైన మార్పు కాదు, అది ఆత్మావిష్కరణలో ఒక భాగం. సంప్రదాయం అనేది ఒక అవిచ్ఛిన్న ధారగా తనను తాను నిలుపుకోవడానికి కారణం అందులో ఉండే సామూహిక మూలాలు. కానీ ఆధునికత అనేది ఎప్పటికప్పుడు పాతపడిపోతూ, కొత్త రూపాన్ని సంతరించుకోవడానికి కారణం అది వర్తమానంతో పోటీ పడుతూ, నిరంతరం అన్వేషణలో ఉండటమే. సాధారణంగా పాత కొత్తల మధ్య సంఘర్షణ తలెత్తినప్పుడు అది ఘర్షణగా మారుతుంది. పాత తరం తమ విలువలను రక్షణగా భావిస్తే, కొత్త తరం ఆ విలువలను బంధనాలుగా చూస్తుంది. చాన్నార్ లహల నాటి స్త్రీలు కోరుకున్నది 'గౌరవం', నేటి తరం కోరుకుంటున్నది 'స్వేచ్ఛ'. నిజానికి గౌరవం లేని చోట స్వేచ్ఛ ఉండదు, స్వేచ్ఛ లేని చోట గౌరవానికి అర్థం లేదు. ఇవి ఒకే నాణేనికి ఉన్న రెండు పార్శ్వాలు. ఒకనాడు గుడ్డ ముక్క కోసం పోరాడిన చేతులే, నేడు తమకు నచ్చిన దుస్తులను ఎంచుకునే స్థాయికి ఎదిగాయంటే అది సామాజిక చైతన్యానికి నిదర్శనం. వస్త్రధారణ అనేది కేవలం శరీరాన్ని కప్పి ఉంచే సాధనం మాత్రమే కాదు, అది ఒక వ్యక్తి తనను తాను ప్రపంచానికి ఎలా పరిచయం చేసుకోవాలనుకుంటున్నాడో తెలిపే సంకేతం. సంప్రదాయం మనకు ఒక అస్తిత్వాన్ని ఇస్తే, ఆధునికత మనకు ఒక వ్యక్తిత్వాన్ని ఇస్తుంది. ఈ రెండింటి మధ్య సమతుల్యత దెబ్బతిన్నప్పుడే ఘర్షణ పుడుతుంది. కాబట్టి, నిన్నటి 'హక్కు' నేటి 'ఇష్టం'గా మారిన ఈ ప్రయాణాన్ని ఒక వికాసంగా చూడాలి. సమాజం విధించిన ఆంక్షల నుండి విముక్తి పొందడం ఒక ఎత్తు అయితే, ఆ విముక్తిని బాధ్యతాయుతమైన స్వేచ్ఛగా మలుచుకోవడం మరొక ఎత్తు. ఆనాడు చాన్నార్ లహల ద్వారా సామాజిక గౌరవాన్ని సాధించుకున్న స్త్రీకి, నేడు తన ఇష్టానుసారం జీవిస్తున్న స్త్రీకి మధ్య ఉన్న వారధి 'ఆత్మగౌరవం' మాత్రమే. అది ఏ కాలంలోనైనా, ఏ వస్త్రధారణలోనైనా మారదు. దానిని నిలుపుకోవలసిన బాధ్యత స్త్రీదే. ఈ ఘర్షణ రేణుకా అయోలా కవిత్వం లో నాకు కనిపించింది. ఆమెకి.. తన రవిక లేని భుజాలు నచ్చలేదు ఎద చుట్టూతా కప్పుకున్న చీర కొంగు ఒసలగానే కొన్ని జతల కళ్ళు అక్కడే తచ్చాడటం నచ్చలేదు నచ్చని నగ్నత్వం కింద మనసు శరీరం నలిగిపోవడం ఆమెని వెంటాడే మనసు పోరాటం ఇవీ రవిక లోని ప్రారంభ వాక్యాలు. అప్పటి కాలంలో బ్రాహ్మణ కుటుంబాలలో ఆచారాల పేరిట వితంతువులని రవిక తొడగనివ్వని సంప్రదాయాన్ని ఎదిరించి రవిక ను వేసుకున్న ఆమె సంఘర్షణ ఈ కవిత లో మనకి కనిపిస్తుంది. నిజానికి బ్రాహ్మణ లలో వితంతువులు మాత్రమే అనుభవించిన ఈ బాధ,వేదన, రవిక లేని తనం ఇతర కులాలలో సాధారణ మహిళలు కూడా అనుభవించారు. 19 వ శతాబ్దంలో ముఖ్యంగా కేరళ, ట్రావెంకూర్ లాంటి ప్రాంతాల్లో స్త్రీలకి రవిక నిషిద్ధం. ఆ ప్రాంతాలలో బ్రాహ్మణ స్త్రీలు రవిక ధరించవచ్చు. నాయర్ స్త్రీలు అంటే క్షత్రియ స్త్రీలు కూడా రవిక ధరించవచ్చు. కానీ వారికి బ్రాహ్మణులు లేదా రాజవంశీయులు ఎవరైనా ఎదురైతే మాత్రం గౌరవ సూచకంగా రవిక తొలగించాలి. మరీ దిగువ కులాలుగా పిలువబడే లాడార్, ఈజవ వంటి వారికి ఎప్పటికీ రవిక నిషిద్ధం. ఒక వేళ వారు రవిక ధరిస్తే పన్ను చెల్లించాలి. ఈ పరిస్తితులలో 1813_59 మధ్య కాలంలో అనేక ఉద్యమాలు చెలరేగాయి. ఫలితంగా వారికి రవిక ధరించడానికి అనుమతి లభించింది. ఈ ఉద్యమాలు జరుగుతున్న క్రమంలో స్త్రీలు అనేక రకాల బాధలు అనుభవించారు. గ్రామాలలో,బహిరంగ ప్రదేశాలలో మహిళల వస్త్రాలు చించేయటం, రవిక ధరించిన వారిని చెట్లకు వేలాడదీయటం వంటి బాధాకరమైన శిక్ష లు స్త్రీలు అనుభవించారు.ఇవే కాదు ఇంకా అనేక రకాల బాధలు ఎన్నో స్త్రీలు ఆ రోజుల్లో అనుభవించారు. ఒకప్పుడు భర్తలు వృత్తి రీత్యా కుటుంబాన్ని వదిలి ఇంటికి దూరంగా వెడుతున్నపుడు భార్యలకి ఇనుప కచ్చడాలు వేసి వెళ్లారట వారు వచ్చేవరకు స్త్రీల పవిత్రత చెడిపోకూడదని. ఆ సంఘర్షణ నీ కళ్ళకి కట్టినా ఈ కవిత చూడండి. అనుమానం తలుపు కొట్టినప్పుడు నడుముకి కచ్చడం తగిలించి యోనిని కాపుకాసే తాళం కప్ప చేయించుకుని తాళం పంచ మొలకి కట్టుకున్న నాడూ భయపడలేదు అనుక్షణం వెంట తిరిగే మగడు చూపుల వేట తప్పించుకోవటానికి ఇనుప కచ్చడాలు మోసింది. ఆమె.. ఆధునిక కచ్చడం కోసం వెతుకుతుంది మనిషి దగ్గరకు రాగానే రాతి గుహ మూసుకుపోయినట్టు మూసుకుపోయే తాళం కప్ప కోసం వెతుకుతుంది ఎప్పుడో మనువు కాలంలో స్త్రీల మీద అనుమానం వచ్చిన మొగుళ్ళు నడుముకి కట్టిన తాళం కప్ప వాటిని మోసిన స్త్రీలకి వేల వేల దండాలు. వాటి నుంచి బయటపడి బతుకుతున్న బతుకులకి మళ్ళీ వాటి కోసం వెతికే దారుణమైన పరిస్థితి వచ్చిందంటూ చెప్తున్న సంఘర్షణని ఈ కవితలో చూస్తాం. ఆమె.. విస్కీ గ్లాసుతో కనిపించినప్పుడు సంప్రదాయాన్ని దిబ్బ చేర్చిందని గొడవలు చేసే సమూహంలో వాడు తాగి చితక తన్నే చిత్ర పటాలు అమ్మకానికి పెట్టింది పొట్టి గుడ్డలు వేసుకున్నందుకే కామం బుస కొట్టిందని బుసకొడుతున్న ముఖాల ముందు ఒంటి మీద బట్ట లేని పాపాయి శవాన్ని పడుకోబెట్టి ఏ చిరునామా కి పంపాలని అడిగింది ఈ కవితా పదాలు ఏం చెపుతున్నాయి ఆమె విస్కీ తాగటం సంప్రదాయాన్ని బద్దలు కొట్టే ఆధునికతా? పొట్టి గుడ్డలు వేసుకోవటం ఆధునికతా? పొట్టి గుడ్డలు వేసుకోవటం కామం బుసగొట్టటానికి కారణం కాదా? ఆధునికత ముసుగులో,స్వేచ్ఛ పేరుతో నేటి ఆధునిక స్త్రీ తాను ఏం చేస్తుందో తనకే తెలియని స్థితిలో ఉందని అనిపిస్తుంది. విలియట్ అన్నట్లు ఆధునికత కాలానికి సంబంధించింది కాదు. స్వభావ సంబంధమైనది. స్వేచ్ఛకు,స్వతంత్రతకి మధ్య ఉన్న చిన్న గీతని అర్థం చేసుకోలేక పోతుందా నేటి ఆధునిక స్త్రీ. స్వేచ్ఛకు ఖచ్చితంగా కొన్ని పరిమితులు ఉంటాయి ఉండాలి కూడా. ఎప్పుడో ప్రాకృతిక వ్యవస్థలో, నాయకత్వం, రాజ్యాంగం లేనప్పుడు మానవుడు అనుభవించిందే సహజ స్వేచ్ఛ. మనం ఎప్పుడైతే స్వాతంత్ర్యం సంపాదించుకుని రాజ్యాంగాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నామో అప్పుడు సహజ స్వేచ్ఛ స్థానంలో పౌర స్వేచ్ఛ వచ్చింది. ఎట్లాంటి పరిమితులు లేనిది సహజ స్వేచ్ఛ అయితే కొన్ని పరిమితులు ఉన్నది పౌర స్వేచ్ఛ. అంటే రాజ్యాంగమే పౌరులకు వారి స్వేచ్ఛ పై కొన్ని పరిమితులు విధించింది. ఎందుకూ అంటే వారి సంక్షేమం కోసమే. .స్పీడ్ బ్రేకర్స్ వేగాన్ని ఆపటానికి. కానీ వాటిని లెక్క చేయకపోతే బొక్క బోర్లా పడక తప్పదు. అలానే స్వేచ్ఛ కూడా. ఆధునిక స్త్రీ తెలుసుకోవలసింది కూడా అదే తనకు తను కొన్ని పరిమితులు విధించుకుని ప్రవర్తిస్తే అది తన స్వతంత్రతను తను సాధించుకోగలదు లేకపోతే భంగం పాటు తప్పదు. స్వతంత్రంగా ఉండటంలో తప్పులేదు కానీ స్వేచ్ఛ పేరుతో పొట్టి గుడ్డలు వేసుకుని ఏమన్నా అంటే పసి పాపాయిలో ఏ సెక్సప్పీల్ ఉందని వితండ వాదం చేసి, మా కంఫర్టబుల్ మా డ్రెస్సులు అంటే భంగపాటు తప్పదు కొన్ని యూనివర్సల్ ట్రూత్స్ ఉంటాయి. సూర్యుడు తూర్పున ఉదయిస్తాడు లాగా ఇది ఎవరూ కాదనలేని సత్యం. అలానే వేషధారణ కూడా ధరించిన విధానం బట్టి ఎదుటి వారి చూపు వుంటుంది. ఒంటి నిండా కప్పుకుంటే చూడగానే చేతులెత్తి నమస్కరించాలని అనిపిస్తుంది. ఒంటినిండా లేకపోతే చెంప మీద కొట్టాలని అనిపిస్తుంది. ఆమె.. ఎటువంటి ఆజ్ఞలు అదుపులు లేని కొత్త ఉదయం కిటికీ తెరుచుకున్న ఇల్లు విశాలంగా ప్రతీ మూల వెలిగించుకున్న దీపం ప్రమిదలు చీకటిని తరుముతున్నాయి తలుపులకి తాళం లేని ఆ ఇంట్లో ఎవరికి వారే స్వేచ్ఛగా ఎగిరి మళ్ళీ వాలిపోవచ్చు నమ్మకం దారంతో పెనవేసుకున్న ప్రేమ ఇద్దరి మధ్య రోజూ ఉదయిస్తూనే ఉంది సరి సమానంలో ఆనందం ఆర్థిక స్వేచ్ఛలో వెసులుబాటు ఈ కవితా పాదాలు పెళ్లి మీద నమ్మకం లేని సహజీవనం గురించి చెప్తున్నాయి. సహజీవనం లో బాధ్యతలు ఉండవు. ఎవరూ ఎవరికీ సమాధానం చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు.ఇష్టం ఉన్నన్ని రోజులు కలిసి ఉండచ్చు తర్వాత విడిపోవచ్చు. లీగల్ ప్రాబ్లమ్స్ ఏవీ రావు. అంటే విడిపోవడం చాలా ఈజీ. అంతా ఈజీ గోయింగ్. విలువలు లేవు, నిబద్ధత లేదు ఎవరికి ఏది నచ్చితే అది చేసేయటమే. ఒకప్పుడు జోగిని,దేవదాసి వ్యవస్థలు అతి దారుణంగా ఉండేవి. ఆ సమయంలో చాలామంది ఆ వృత్తిని వదిలి వేసి పెళ్లి చేసుకోవాలని చాలా ఆశ పడేవారు. వారిని ఆ వృత్తి నుంచి విముక్తి చేయాలని కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారు, దర్శి చెంచయ్య మొదలగు వారు చాలా కృషి చేసి వారికి విముక్తి కలిగించారు. వారి పోరాటం ఫలితంగా కేంద్ర శాసన సభ లో బిల్లు ఆమోదం పొంది చట్టం అయింది. ఇదంతా చూస్తుంటే ఏమనిపిస్తుంది అంటే ఒకప్పుడు ఏది కావాలని పోరాటం చేసామో అది వద్దు అని ఇప్పుడు పోరాటం చేస్తున్నాము. భూ ప్రపంచంలో ఆలోచించే జంతువు అంటే మానవుడొక్కడే. ఆ ఆలోచన తోనే మానవులు కొన్ని నియమ నిబంధనలు ఏర్పాటు చేసుకుని జీవితం గడుపుతున్నారు. ఆధునికత పేరుతో ఆ నిబంధనలను తుంగలో తొక్కి నేటి ప్రపంచం నడుస్తుంది. ఈ ఆధునికత మనిషికి పశువుకు తేడా లేకుండా చేస్తుంది అనటం అతిశయోక్తి కాదేమో. .....నీలిమ.....

*కొత్తపుస్తకం. 210. *రేణుక అయోల’ గారి.. “రవిక ” కావ్యమ్.!” (Anthology Poems by Renuka Ayola) *ఆమెకి తన రవికలేని భుజాలు నచ్చలేదు!! *కోరిక తెల్ల సీతాకోక చిలుకై వెంటాడింది.. *చూపులవేట తప్పించుకోడానికి ఇనుప కచ్చడాలు మోసింది..!! *సంపూర్ణ స్త్రీవాద కవిత్వం.. స్త్రీ గుండె చప్పుడు .”రవిక”.!! కవిత్వంలో వైవిధ్యానికి మరో పేరంటూ వుంటే, అది ఖచ్చితంగా అది“రేణుక అయోల”అయ్యుం టుంది.” పడవలో చిన్నదీపం” నుండి మొదలైన రేణుక కవితా ప్రస్థానం మూడో మనిషి,పృథ, ఎర్ర మట్టి గాజులు,. ఇప్పుడు “రవిక” దాకా వచ్చింది.. రేణుక గారి కవిత్వంతో నాకు పరిచయముంది.. ఆమె తీసుకునేకావ్య వస్తువుకు నేను ఫిదా అవు తుంటాను. ఆశ్చర్యపోతుంటాను.ఒకటా! రెండా? దేనికదే ప్రత్యేకం.. దేనిగొప్పదానిదే. ఇప్పుడు తాజా కావ్యమ్ “ రవిక “ మనసును కట్టిపడేసింది.కవిత్వం లోనే కాదు.. బుక్ మేకింగ్ లో కూడా క్వాలిటీ మిస్ కాలేదు. అదీ రేణుక అయోల ప్రత్యేకత. జనంలో వుండరు.బయట పెద్దగా కనిపించరు. కానీ చేయా ల్సిన పనిని గుట్టుచప్పుడు కాకుండా చేసుకుంటూ పోతారు. కవితా రహస్యాలే కాదు.ఆమె వద్ద నేర్చు కోవాల్సిన ఇటువంటి విషయాలు చాలానేవున్నా యి. ఇప్పుడు “రవిక “ కావ్యమ్ గురించి మాట్లాడుకుం దాం.రవిక…అనగానే.. పాతకాలంనాటి ‘రవికల’ పండగ గుర్తొస్తుంది.పాతకాలంలో స్త్రీని భోగవస్తువు గా చూసేవారు(ఇప్పుడూ అంతే, కాకుంటే కాస్తంత వెసులుబాటు వచ్చింది)వస్తు మార్పిడి సంస్కృతిలో భాగంగాజరిగే రవికల పండగలో స్త్రీలు తమ రవికలు తీసి ఓ చోట గుట్టుగా పడేస్తారు. పురుషులు ఆ రవి కల్లో తమకు నచ్చింది తీసుకొని, ఆ స్త్రీతో గడుపు తారు.నాటి ఫ్యూడల్ సంస్కృతిలో ఇది తప్పుకాదు. ఆరోజు రాత్రి స్త్రీపురుషులు ఏకపత్నీవ్రతాన్ని తీసి… కాస్సేపు కొక్కేనికి తగిలిస్తారు. ఒక ఇల్లాలికి ఆరోజు కూడా తన భర్తే దొరికితే..‘పండగనాడూ పాతమొగు డేనా’? అందట. ఇదే సామెతగా మారిపోయింది.. ధర్మపన్నాలు వల్లించే అంతోటి ధర్మరాజు కూడా. వ్సనానికి లోనై ధర్మపత్ని ద్రౌపదిని జూదంలో పణం గా పెట్టాడు ఓడాడు.. శ్రీరామచంద్రుడంతటి వాడే సీతమ్మను అనుమానించాడు. అవమానించాడు. అగ్ని ప్రవేశం చేయించాడు.లంకలోనే కాదు..అయో ధ్యకు వెళ్ళాక కూడా పరనిందపేర…సీతమ్మను. త్యజించి అడవులపాలు చేశాడు.ఇక హరిశ్చంద్రుడై తే ఆడినమాటకు భార్యనే అమ్మేశాడు నాడే కాదు.నేడు కూడా స్త్రీని భోగవస్తువుగా, వ్యాపా ర సంస్కృతి లోభాగంగానే చూస్తున్నారు.పైకి సమా నత్వ నినాదం,లోపల మాత్రంబానిసత్వభావన.ఆడ ది నాడే కాదు..నేడూ..ఆటవస్తువుగానే వుంది.మన దేశంలో “స్త్రీ”అస్తిత్వం నేటికీ ప్రశ్నార్థకంగానే వుంది. మీకుతెలుసో లేదో కానీ.ఇప్పటికీ ఉత్తరప్రదేశ్ లో.. వితంతువుల కోసం ఓ ప్రత్యేక ఊరే వుంది..ఇక.. ”బేటీ పడావో,బేటీ బచావో “అనేది ఓ అందమైన అబద్ధం. ఓ రాజకీయ నినాదం మాత్రమేనని ఆచర ణలో రుజువైంది.ఆడాళ్ళ కష్టాలు అన్నీ, ఇన్నీకావు. ఈ కావ్యంలోని ‘రవిక’ వెనుక ఒక నిజ కథవుంది.. రేణుక గారి నానమ్మగారిని చూసి ప్రేరణ పొంది… ఈ కావ్యం రాశారు రేణుక అయోల..ఆరోజుల్లో.. స్త్రీలపట్ల వివక్షతకు నానమ్మే ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. “మా నానమ్మగారు కార్చిన కన్నీటి బొట్టు నన్నుకది లించేది.ఇంటికి జుట్టు కత్తిరించడానికి వచ్చినప్పుడు ఆమె పడే ఇబ్బంది నన్ను కదిలించేది.ఇలా అమ్మ మ్మలకాలంలో కూడా అనేక సంఘటనలు చూశాను వెరసి.. ఈ కావ్యం” అంటున్నారు రేణుక అయోల. స్త్రీ వేసే ప్రతీ అడుగులోనూ వంచించే దుర్మార్గమైన వ్యవస్థ సంగతేమిటి? ఎందుకిలా తయారవుతోంది అనే ప్రశ్నలనుంచి, మనసులోంచి వచ్చిన ఆవేదనే.. ఈ రవిక కవిత్వ సారాంశం. అంటున్నారు రేణుక.. నిజమే నాయనమ్మగారి రవిక లేనితనాన్ని రేణుక ప్రత్యక్షంగా చూసింది. వైధవ్యం తెచ్చిన వివక్షని.. దానివల్ల నాయనమ్మకు కలిగిన కష్టాలు, బాధల కు రేణుక ప్రత్యక్షసాక్షి. అందుకే నాయనమ్మను కథానాయికగా చేసుకొని ఈ కావ్యఖండికకు ప్రాణం పోశారు రేణుక అయోల ఈ కావ్యంలో (కవితా సంపుటి) లో రవికను ఒక కావ్యఖండికగా భావించవొచ్చు..దీంతో పాటు మరో 19 కవితలున్నాయి..అన్నీ ఒకే మొక్కకు అంటుకట్టి నట్టు ఒకదానికి ఒకటి కొనసాగుతాయి.. ఎక్కడా ల్యాగ్ వుండదు…కవిత్వంలో ఎక్కడా ఖాళీదనం కనబడదు. ప్రతీ వాక్యం పకడ్బందీగా ప్రధానవస్తువు కు పెనవేసుకుంటూ..సాగుతాయి.అనవసర వాక్యా లు లేక పోవడం ఈ కవిత్వానికి పెద్ద ప్లస్..! *రవిక…!!. వైధవ్యం పేరుతో అగ్రవర్ణం స్త్రీలను రవిక తొడగనివ్వ కుండా అడ్డుపడిన హైందవ సంప్రదాయంపై రేణుక ఎక్కుపెట్టినబాణమే ఈ రవిక దీర్ఘకావ్యం. ఈ పేరు తో రాసిన ఒక్క కావ్య ఖండిక చాలు” రవిక”కు కావ్య స్థాయిని తెచ్చిపెట్టడానికి అఒకప్పటి కాలంలోబ్రాహ్మణ కుటుంబాలలో ఆచా రాల పేరిట వితంతువుకు ‘రవిక’ తొడగనిచ్చేవారు కాదు.ఈ కవయిత్రి రేణుక నానమ్మ ఆ సాంప్రదాయా న్నిఎదిరించి రవికని వేసుకుంది. దీనికోసం ఆమెపడి న సంఘర్షణ ఎదుర్కన్న ప్రతిఘటన ,చిన్నదేం కాదు. అయితేనేం నాటి మూఢాచారంతో కలబడి,నిలబడి మరీ గెలిచింది. ఇది ఆమెవ్యక్తిగత విజయమే కాదు. ఇలా పోరాడే ప్రతీ ఒక్కరి విజయం.సామూహిక విజ యానికి బాటలు వేసిన గొప్ప విజయం..!! “ఆమెకి తన రవికలేని భుజాలు నచ్చలేదు ఎద చుట్టూ కప్పుకున్న చీరకొంగు ఒసలగానే కొన్ని జతల కళ్ళు అక్కడే తచ్చాడటం నచ్చలేదు. నచ్చని నగ్నత్వం కింద మనసు శరీరం నలిగిపోవడం ఆమెని వెంటాడే మనసు పోరాటం.. …. పట్నంలో చూసిన రవిక భుజాలమీదికి వస్తుందో రాదోతెలియని రోజులకింద ఆశ.. … కోరిక తెల్ల సీతాకోక చిలుకై వెంటాడింది. వాలుతూ ఎగురుతూ కలలో ఊయల ఊగుతోంది. గుండీలు పెట్టుకుంటున్న చేతివేళ్ళు లిల్లీపువ్వులా నవ్వుతున్నాయి రవికని కప్పుకున్న గుండెలు భద్రంగా పసిపాపల్లా నిద్రపోతున్నాయి “! రవికలేనపుడు, రవి తొడిగాక నానమ్మ ఫీలింగ్స్ ను చాలా గొప్పగా చెప్పారు రేణుక.. మనసుపెట్టి రాస్తే నే ఇంతగొప్ప కవిత్వం వస్తుంది..”రవికని కప్పుకున్న గుండెలుభద్రంగా పసిపాపల్లా నిద్రపోతున్నాయి”.. అన్న ఒక్క వాక్యం చాలు ఈ కవయిత్రి కవన మహి మను తెలియజేయటానికి.. “నూతి గట్టుమీద స్నానాలు చేసిన దేవుళ్ళు ఎండలో వరుసగా నిల్చున్నారు వాళ్ళ ఒళ్ళు తుడిచే తెల్లటి పంచముక్క ఒంటిమీద రవిక అవలేకపోయింది…. …. మహానగరం నుంచి కానుకగా వచ్చిన రవిక నట్టింటి దూలంమీద దాక్కున్న నాగుపాము ఒంటిని చుట్టుకోడానికి బుసలు కొడుతోంది… …. కోరికముందు భయం ఓడిపోయిందెమో పెట్టెలో దాచుకునచన రవిక ఎదని హత్తుకున్నాక తెల్లగన్నేరు రెక్కలావుంది… పెట్టుకున్న గుండీలు చూపులన్నింటిని పేల్చేసే మిషను గన్నులా వుంది.. …. చీరలోకి రవిక ఒదిగిన కొత్తరూపు చూపుల దుమ్ముదుమారంలో మాసిపోయింది …. ఏ విలువలేని ఆడతనంకోసం ఆమె… గుమ్మం దాటకుండా హక్కుల్ని అడిగింది బిరుదులన్నిటినీ కుంపటి బొగ్గులతో కలిపేసి రవికని తొడుక్కున్న సుఖం శరీరంమీద ఆమె… తెచ్చుకున్న విజయం వెల్తురు అలలమీద తేలుతున్న చంద్రకాంతిలా మెరిసింది” నానమ్మ రవిక తొడిగింది. నానమ్మ గెలిచింది.. కాదు నానమ్మలాంటి ఆడాళ్ళందరూ గెలిచారు.. ఇది నాన మ్మ విజయమే కాదు.. సమస్త స్త్రీలోకం విజయం…. నానమ్మ చీరలోకి రవిక ఒదిగిన కొత్తరూపుచూపుల దుమ్ముదుమారంలో మాసిపోయింది…ఎంతో గొప్ప భావన.. అంతేగొపచప వ్యక్తీకరణ.. ** *సాహసం ఆమె మరోపేరు!! స్త్రీలకోసమే పుట్టిన ఆచారాలు స్త్రీలని వేధించినా వాటిని పాటించడానికి ఎప్పుడూ ఇబ్బంది పడ లేదు.. వైధవ్యం ఒక్క స్త్రీకే పరిమితం చేసినప్పుడు వాటితో పాటు నడుస్తూ ఎన్నో అవమానాలని భరిస్తూ జీవితం గడిపేశారు..గాయం పుండులా మారి సలపరం కలిగినప్పుడు దురాచారాల్ని ఎది రించాలన్న ఆలోచన, సాహసం కలిగింది… ఖాళీ నుదుటితో ఆమె… ఆమెకి ఇరవైయేళ్ళ తేడాతో తాళికట్టినవాడు ముసలివాడు చనిపోక ఉట్టికట్టుకొని వుండిపోతాడా ….. తెల్లచీర గుండు అడ్డకచ్చ పోసీ విభూతి బొట్టుతో ముఖం శకునాలకి ఎదురుగా బతికే ధైర్యంలేని వయసు … అందరి చేతులు కళ్ళు ఉచితంగా ఒంటిమీద హక్కుగా వాలిపోతుంటే … గుండె ఆగి చనిపోతే.. అనుకోవడం ఆమెకు జపంగా మారింది బయటపడటానికి ప్రయత్నించింది. నది ఒడిలో మునక.. ఈత వచ్చిన మునక.. మైళ్ళదూరంలో ఆనందం ఆవలి తీరం చేరుకుంది. ఎత్తైన శిఖరం మీద ధిక్కార పతాకం.. వెలిగే ఆమె ముఖం.. నది నీడలో నిశ్చలంగా కనిపించిందట… *ఓ బ్లాక్ బ్యూటీ విజయం ఇలా మొదలైంది..! ఒంటిరంగు చూసి మనుషుల విలువను అంచ నావేసే లోకం ఇది. అందుకేఇప్పుడు మార్కెట్లో రంగుదోపిడీ జరుగుతోంది.నల్లగావున్న చర్మాన్ని తెల్లబరుస్తాం. కొత్త రంగు తెస్తామంటూ ఎన్నో బ్యూటీపార్లర్లు వెలిశాయి. క్రీముల ధందా పెద్ద ఎత్తున జరుగుతోంది. ఫేషియల్ పేర పార్లర్లకు సొమ్ములే సొమ్ములు.పుట్టుకతో వచ్చేరంగునిజం గా మారుతుందా! మారుతుందన్న భ్రమలో వేల కోట్ల వ్యాపారం జరుగుతోంది.వీటన్నింటికి అతీ తంగా ఓ నల్లమ్మాయి ఆత్మవిశ్వాసంతోబ్యూటీ కాంటెస్టులో విజయం సాధించింది…. “ఆమె యవ్వనంతో పాటు ఎదిగిన రంగు కుంగుబాటులో కూరుకుపోయింది…. … ఆమె నలుపుద్వేషం రంగస్థలంమీద తెల్లటితెరలు చించి వ్యక్తిత్వాన్ని బయటపెట్టింది. … తెల్లటి సమాజానికి చీకటి విలువ నేర్పుతూ నన్ను ఊపిరి పీల్చుకోనివ్వండి! అంటూనే బ్లాక్ బ్యూటీ విజయాన్ని సాధించింది… తెలుపుపై…నలుపురంగు సాధించిన అపూర్వ విజయం ఇది…ఆత్మ విశ్వాసం వుంటే ఏదైనా సాధించవచ్చనే నమ్మకానిదీ విజయం..! ** పెళ్ళి సుఖమా..? సహజీవనం సుఖమా? కలిసి జీవించడానికి భార్యభర్త పిలుపులు లేని ఇంటికి అద్దాల తలుపులు బిగించుకున్నప్పుడే ఆనందం ప్రతిమూల ఎర్రగులాబీల గుల్దస్తాలని పేర్చింది”. (ఒప్పందాలు).. సమాజంలో స్త్రీలకి పెళ్ళి భద్రతనిస్తోందా..? అన్న ప్రశ్న మొదలయ్యాక, కొన్ని సమస్యలు కొన్ని కుటుంబాల్లో చొరవడి వేదనకి గురిచేస్తు. న్నాయి.. ఈ నేపథ్యంలో పెళ్ళి సుఖమా? సహ జీవనం సుఖమా అన్న ఆలోచన మొదలైంది…. సుప్రీం కోర్టు కూడా సహజీవనానికి ఆమోద ముద్ర వేసింది.. నేటి యువతరం ఇప్పుడు సహజీవనం వైపు అడుగులేస్తున్నారు.. అయితే ఒక్కసారి సహ జీవనంలోకి అడుగుపెట్టాక.. కారణాంతరాలవల్ల వెనక్కి తిరిగివచ్చేకన్నా…ఆ జీవితాన్ని అర్ధంచేసు కుంటే సమస్యే వుండదు. అదే ఆమె విజయమవు తుంది.. *** *కచ్చడం.. తాళంకప్ప. కొన్ని వింటుంటే “ ఛీ “ అనిపిస్తుంది. ఈ మగాడి దుశ్చర్యలకు అంతంలేదా! అనిపిస్తుంది. పెళ్ళాల మీద అనుమానంతో భొర్యలకు కచ్చడం తొడిగించి, నడుంకుతాళం కప్ప వేసి, తాళం జేబులో వేసుకొని బయటకెళ్ళే మగాళ్ళగురించి ఏం చెపబుతాం. అక్క డెక్కడో పెళ్ళాలు అందంగా కనబడకూడదని పెదాలను తాళం కప్పలతో మూసేస్తారు. వాళ్ళంటే అనాగరికులు..కానీ ఈ నాగరిక సమాజంలో బతికే వాళ్ళకేమైంది? ఇప్పటికీ కొందరు ఇళ్ళకు గొళ్ళెంపెట్టి తాళంవేసి బయటకు వెళ్ళఘ అనుమానపు మొగు ళ్ళున్నా ఆశ్చర్యపోనవసరం లేదు.మనువు కాలం లో పెళ్ళాలమీద అనుమానంవచ్చి నడుముక తాళాలు వేసే మొగుళ్ళను చూశాం.. పాపం ఆ తాళపు కప్పల్ని ఎలా మోసారో ఏమోగానీ, ఇప్పటి మొగుళ్ళు కొందరు అనుమానపు చూపులతో పెళ్ళా లను మానసికంగా హింసిస్తున్నారు.ఈ పరిస్థితుల కు అద్దంపట్టే కవిత.. “కచ్చడం”. స్త్రీకి తన శరీరంమీద తనకే హక్కులేకుండాపోయిం ది.ఓ మూరెడు పసుపుతాడు కట్టి స్త్రీ శరీరంపై పేటెం ట్ హక్కుని సాధించేస్తాడు పురుషుడు.అందమా! అవయవమా!మగవాడి చూపులతూకంలోఏదిఎక్కు వ బరువుతూగుతోందో తెలీని పరిస్థితి.. “అనుమానం తలుపు కొట్టినప్పుడు నడుముకు కచ్చడం తగిలించి యోనిని కాపుకాసే తాళం కప్ప చేయించుకొని తాళం పంచ మొలకి కట్టుకున్ననాడూ భయపడలేదు.. అనుక్షణం వెంట వెంట తిరిగే మగడు చూపులవేట తప్పించుకోడానికి ఇనుపకచ్చడాలు మోసింది.. ఒకటా!రెండా.. ఆడాళ్ళపై చిత్రహింసలు.. యోనిపూజల దేవతనిచేశారు, మడి కోసం మట్టును అంటు చేశారు. ఆడపిల్లగొంతులో వడ్లగింజ వేశారు యాసిడ్ పోసి ముఖాన్ని కాల్చారు…అదే ఆడది తిరగబడి చేతిలో విస్కీగ్లాసుతో కనిపిస్తే బరితెగిం చిందని నిష్టూరమాడతారు. ఈ మగబుద్ధి వుందే… అదెన్నటికి మారదు గాక మారదంటున్నారు.రేవచ్చే కళ్ళు..మద్యనిషేధం మాటలకే…పరిమితం.! మద్యం సమాజాన్ని నిశనంచేస్తోంది. మద్యనిషేధంపై మహిళలు ఉద్యమించినా ఫలితం శూన్యం. మగా ళ్ళు మద్యంతాగి ఇల్లూ.. ఒళ్ళూ గుల్లచేసుకుంటు న్నారు.మరో పక్క ప్రభుత్వమే మద్యం షాపులు తెరి చి జనాన్ని తాగుబోతులుగా చేస్తోంది. ఎవరికి చెప్పు కోవాలో తెలీక మహిళలు పడే బాధ అంతాఇంతా కాదు.. సర్కారు వా మద్యం రద్దు వాగ్దానంలో తెగి దారి తప్పింది సంసారాల మధ్య తెగిన కరెంటు తీగలా పడిపోయినప్పుడే.. రోడ్డెక్కిన ఆమె.. వేలమంది గాజుల చేతుల్ని కలుపుకుంటూ న్యాయం మెట్లు ఎక్కుతూ అనేక స్వరాల కన్నీటి తునకలు గాజుల మలారంలో చిక్కుకున్నప్పుడే, వాటిని చెరిపేసే నమ్మ కంలో ఇరుక్కుంది ఆమె ముఖం.. అంటారు రేణుక. *సెల్ వెల్/ సోషల్ మీడియా భూతం.. “ఆమె తన వెంటబడే కళ్ళు కాలేజీ వాష్ రూముల్లో మాల్స్ ట్రయల్ గదుల్లో ఉన్నాయని తెలిసినప్పుడే ఎక్కడ తలదాచుకోవాలో తెలియని చౌరాస్తాలో నిలబడి ఆడపిల్లగా పుట్టినందుకు సిగ్గు పడింది “ *వెంట వెంట వచ్చేకళ్ళు!! సోషల్ మీడియా వచ్చాక ఆడాళ్ళకు రక్షణ లేకుండా పోయింది. అశ్లీల వీడియోల్ని అప్ లోడ్ చేసి బ్లాక్ మెయిల్ చేయడం ఎక్కువైంది. అలాగే కాలేజీ వాష్ రూముల్లోమాల్స్ ట్రయల్ గదుల్లో రహస్య కెమెరా లుపెట్టి వేధిస్తున్నారు. సెల్ వెల్ అయిపోయింది… నెట్టింట దారుణాలు ఎక్కవయ్యాయి. స్త్రీలకు ప్రైవసీ యే లేకుండా పోయింది. మన ఇళ్ళల్లో ఇలాంటి రహ స్య కెమెరాలుండవు కదా.. మరి పబ్లిక్ స్థలాల్లో, బయట ఎందుకు పెడతారో తెలీదు.. అంటున్నారు రేణుక అయోల. *** స్త్రీ సమూహంలో వున్నా ఒంటరి నడకే.. ఆమె… నడివయసులో సింగిల్ వుమెన్ గా బతకడం విశాలమైదానంలో వానలో తడవడం లాంటిదే. పోకిరి గాళ్ళ పనికిమాలిన చేష్టలు సరేసరి.. ** పిల్లలకోసం స్త్రీలు పడే తపన అంతా ఇంతాకాదు. పిల్లలు కలగక పోతే మూఢనమ్మకాలకూ దాసోహం అంటారు. తాయెత్తులు కట్టుకుంటారు. ఇక ఆడపిల్ల పుడితే అరిష్టమని శాపాలు పెడతారు. మగపిల్లాడు పుట్టకపోతే నిందలు మోపుతారు. స్త్రీ శరీరంపై ఇదో పచ్చబొట్టై జీవితాంతం మచ్చగా మిగిలిపోతోంది. “ఆడపిల్లల వెనక ఒక్క మొగ నలుసుకోసం నెలలు నిండని పిండాలుశరాలిపోతుంటే తలవొంచుకున పరిస్థితి..ఎప్పుడు మారుతుంది? అంటోంది కవయిత్రి.. ** ఇక ఇల్లాలు అంటేనే చిన్నచూపు.. అసలు స్త్రీని సాటి మనిషిగా కూడా గుర్తించని దారణమైన స్థితి.. ** భర్తకు రిటైర్మెంటు దొరికినా భార్యకు మాత్రం దొరకదు. రిటైర్ అయిన భర్త కు ఇల్లు, ఇల్లాలు గుర్తుండదు. సాయంత్రమైతే తాగుడు. వాగుడు. వీలైతే పేకాట.. ఇంట్లో శాంతి కరువు. భార్యకు విశ్రాంతి వుండదు.. *** అరవైయేళ్ళొచ్చాక స్త్రీ జీవితంలో పెనుమార్పులు. వయసును దాచుకడానికి ఎన్ని తిప్పలు పడాలో. ** ఇలా స్త్రీ కేంద్రంగా “రవిక” ను స్త్రీవాద సాహిత్యంగా మలిచారు రేణుక అయోల.. ఇదో సౌపూర్ణ స్త్రీవాద కావ్యమనడానికి ఎటువంటి సందేహౌ లేదు. ఈ మధ్య ఇటువంట స్త్రీ బేస్డ్ కవిత్వం రాలేదు. స్త్రీచుట్టూ తిరుగుతూ, స్త్రీల సమస్యల్ని బాధల్ని ఏకరువుపెడు తూ,పనిలో పనిగా స్త్రీ సాధించినవిజయాలను ఉటం కించే ఈ కవిత్వం మెచ్చదగింది. ఇక ఈ కవితల్లో రేణుక విశ్వ రూపం చూపించారనే చెప్పాలి.. ఒక్కో వాక్యం. మిస్సైల్ తలపిస్తుంది.. పురుషాధిక్యతపై రేణుక విసిరిన అణ్వాస్త్రమిది *పెదవి మీద వున్న పుట్టు మచ్చతో నవ్వే నవ్వుమీద నిలబడి మెరిసింది” *ఆమె.. ఇంట్లో నిద్రపోతున్న నీలి ఉత్తరం *అమాయక నవ్వులన్నీ గుండెలోనుంచి జారి వొడిలో పడిపోయాయి.. *చిరిగిపోతున్న ఉత్తరం పాటపాడుతోంది. “! *వర్షంలో చెట్టుగొడుగు కింద నిల్చున్న సాయంకాలం! *ఆమె గృహిణి.. వంటింట్లోవంటై ఉడికి పోతుంది. *క్షణాల యుద్ధంలో ఓడిపోవడం ఆమెకు నచ్చలేదు లాంటి వాక్యాలు ఎన్నోవున్నాయి. ఈ కవిత్వం చదివాక గుండె బరువెక్కుతుంది. మనసున్న మగాళ్ళు సిగ్గుతో తలదించుకుంటారు.. స్త్రీలైతే తలెత్తి చూస్తారు. స్త్రీలను వేధించే దుర్మార్గమైన వ్యవస్థను ఇలా దృశ్యమానం చేయడంలో రేణుక అయోల నూరు శాతం న్యాయం చేశారనే చెప్పాలి. స్త్రీలకు సంబంధించిన సమస్యలు.. విజయాలపై ఫుల్ ప్యాకేజ్ ఈ కవితా సంపుటి..అందరూ తప్ప క చదవతగ్గ కవిత్వం.ఇష్టం లేకున్నా మగాళ్ళంద రూ చదవాలి ముఖ్యంగా స్త్రీలు. తప్పనిసరిగా… చదవాలి..(Must read) రేణుక అయోలగారికి అభినందనలు.. *ఎ. రజాహుస్సేన్. *బోధి ఫౌండేషన్ ప్రచురణ పేజీలు.. 108.ధర. రూ. 100/ కాపీలకు.. *నవోదయ…బుక్ హౌస్.. 9247471362 *విశాలాంధ్ర బుక్ హౌస్.. 9963845649 *లోగిలి బుక్స్.. 9550146514.

 https://photos.app.goo.gl/f6BcyiG8f4LEbyNm6